fbpx

Kolejami wąskotorowymi podróżowało 896,3 tys. osób. Najwięcej podróżnych (174 tys.) przewiozła Nadmorska Kolej Wąskotorowa, a najdłuższa sieć linii znajduje się w dyspozycji Przeworskiej Kolei Wąskotorowej. Urząd Transportu Kolejowego opublikował raport dotyczący działalności kolei wąskotorowych w 2019 r.

W 2019 r. funkcjonowało 25 kolejek wąskotorowych. Najwięcej, bo 7, zlokalizowanych jest w województwie wielkopolskim. Łączna długość czynnych linii kolei wąskotorowych wynosiła w 2019 r.  397,7 km. Ponad 60% tej infrastruktury posiada prześwit toru wynoszący 750 mm.

W 2019 r. oferta przewozowa kolei wąskotorowych nie różniła się znacznie od lat poprzednich. Pozwoliło to osiągnąć wynik zbliżony do dwóch poprzednich lat – 896,3 tys. pasażerów. Koleje wąskotorowe utrzymały zatem zainteresowanie swoimi usługami, pomimo wciąż niewielkiego stopnia inwestycji infrastrukturalnych. W 2019 r. przywrócono do funkcjonowania Gnieźnieńską Kolej Wąskotorową oraz Pleszewską Kolej Wąskotorową.

Większość kolei wąskotorowych w kraju obsługuje turystów wyłącznie w sezonie letnim oraz okresie wakacyjnym. Podobnie jak w latach poprzednich, szczyt przewozów kolei wąskotorowych przypada więc na okres od maja do września. Ponad 30% pasażerów zrealizowało podróż w sierpniu.

„Operatorzy podejmują coraz więcej działań pozwalających na wzmocnienie atrakcyjności turystycznej kolei wąskotorowych, a dzięki wsparciu finansowemu ze strony samorządów mogą modernizować posiadaną infrastrukturę oraz zachowany tabor. Trwająca pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na krajową oraz międzynarodową turystykę, uderzając również w koleje wąskotorowe. Wierzę, że zaangażowanie sympatyków transportu kolejowego, a także wsparcie ze strony lokalnych samorządów pozwolą w przyszłym roku ponownie rozbudzić wśród wielu turystów pasję do wąskich torów”– napisał we wstępie do opracowania dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

[Opracowanie] Urzędu Transportu Kolejowego jest kolejną publikacją omawiającą tematykę kolei wąskotorowych. Podstawowe informacje o lokalizacji kolei wąskotorowych oraz ich funkcjonowaniu zostały również przedstawione za pośrednictwem interaktywnej mapy. Znajdziemy ją [tutaj].

Źródło tekstu: UTK/Serwis Kolejowy

Jakie wagony można najczęściej zobaczyć na polskich torach, jakie lokomotywy przejeżdżają rocznie najwięcej kilometrów? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w przygotowanym przez Urząd Transportu Kolejowego raporcie „Tabor kolejowy 2019”. Publikacja zawiera szczegółowe dane statystyczne dotyczące wykorzystania taboru na polskiej sieci kolejowej. Stanowi on istotne rozszerzenie w stosunku do danych przedstawianych w publikowanych co roku przez Urząd sprawozdaniach z funkcjonowania rynku kolejowego.

Przewoźnicy pasażerscy w 2019 r. dysponowali 423 lokomotywami i 1442 zespołami trakcyjnym. Wagonów z miejscami do siedzenia było nieco ponad 2 tys. U przewoźników towarowych liczba lokomotyw elektrycznych wyniosła 2146 szt., a spalinowych 1509 szt. Najliczniejszym typem wagonów pozostających w dyspozycji przewoźników towarowych były węglarki - niemal 61,5 tys.

Każda czynna lokomotywa EU44 „Husarz” przejeżdża rocznie średnio 349,4 tys. km. Lokomotywy te obsługują najczęściej międzynarodowe ekspresy. Średni przebieg ponad 300 tys. km rocznie mają też elektrowozy EP09 wykorzystywane do prowadzenia pociągów pasażerskich z prędkością do 160 km/h. Duże średnie roczne przebiegi notują również dalekobieżne elektryczne zespoły trakcyjne ED160 „Flirt” (447,8 tys. km), ED250 „Pendolino” (415,0 tys. km) oraz ED161 „Dart” (348,0 tys. km). U przewoźników towarowych tylko niektóre czynne lokomotywy osiągają średnie roczne przebiegi powyżej 100 tys. km.

Opracowanie w sposób syntetyczny przedstawia dane w zakresie wykorzystania taboru przez przewoźników pasażerskich i towarowych, sytuację na rynku taborowym, trendy oraz planowane inwestycje. Nowy raport pozwala spojrzeć na rynek taborowy z zupełnie innej perspektywy i zgłębić wiele zagadnień i danych, do których dostęp był do tej pory niemożliwy lub znacząco ograniczony.

W ciągu ostatniej dekady przewoźnicy kolejowi podjęli się odnowy posiadanego parku taborowego. Zmiany te odczuwają pasażerowie korzystający z usług przewoźników kolejowych. Dostrzegają je również klienci biznesowi przewoźników towarowych. Dostęp do nowoczesnego taboru kolejowego jest coraz łatwiejszy, dzięki czemu mniejsze podmioty mogą podejmować odważne biznesowo decyzje, co z korzyścią przekłada się na ofertę przewoźników kolejowych – ocenia dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

–  Raport, który przedstawiamy, pozwoli zgłębić te niezwykle ciekawe procesy zachodzące na rynku taboru kolejowego na przestrzeni ostatnich lat – dodaje Góra.

W raporcie w części ogólnej przedstawione zostały podstawowe informacje o taborze kolejowym, zasady klasyfikacji i identyfikacji taboru oraz wymagania w zakresie jego utrzymania. W kolejnych częściach opracowania omówiono tabor w dyspozycji przewoźników pasażerskich i towarowych, podstawowe trendy w modernizacji parku taborowego oraz przeanalizowano inwestycje w tabor wybranych przewoźników. Raport kończy krótki zarys taboru kolei wąskotorowych.

Opracowanie „Tabor kolejowy 2019" można pobrać ze [strony] internetowej UTK.

Źródło: UTK/Serwis Kolejowy

W ubiegłym roku przeładunki w terminalach intermodalnych wyniosły 74,3 mln ton. To wzrost o 10,4% w porównaniu z 2018 r. – wskazuje Główny Urząd Statystyczny w raporcie: „Transport intermodalny w Polsce w 2019 r.”.

Terminal intermodalny to miejsce, dzięki któremu można szybko i bezpiecznie dokonać przeładunku pomiędzy różnymi środkami transportu. Zgodnie z raportem GUS, w ubiegłym roku na terenie Polski takich aktywnych punktów było 38 – 6 morskich i 32 lądowych.

Łączna roczna zdolność przeładunkowa terminali transportu intermodalnego wyniosła 9,3 mln TEU, w tym w terminalach morskich – 6,4 mln TEU, a w terminalach lądowych – 2,9 mln TEU” – czytamy w raporcie GUS.

Jak podał Urząd, w ubiegłym roku w terminalach intermodalnych łącznie przeładowano ponad 74,3 mln ton ładunków skonteneryzowanych - w tym 40,5 mln ton przewieziono transportem morskim. To stanowiło z kolei 30,1% ogółu ładunków przeładowanych w terminalach morskich i lądowych. Samochodem przewieziono 33,3 mln ton, a koleją 26,3 mln ton.

W ogólnej liczbie przeładowanych kontenerów w terminalach morskich i lądowych przeważały kontenery 40’ (66,3%). Udział kontenerów 20’ wyniósł 27,4%, kontenerów 45’ i więcej – 5,2%, a 30’ – 1,2%” – podał Urząd.

Zgodnie z raportem w 2019 roku dominowały ładunki produktów spożywczych, napojów oraz wyrobów tytoniowych. W sumie stanowiły 47,5% wszystkich towarów. W sakli roku to wzrost o 35,8 punktów procentowych. 18,9% to ładunki produktów nieznanych. Chemikalia, produkty chemiczne, włókna sztuczne, wyroby z gumy i z tworzyw sztucznych oraz paliwo jądrowe stanowiły zaś 8,2% wszystkich ładunków. Jak zaznacza GUS, „to spadek o 7,3 p. proc. w stosunku do 2018 r.”.

Transportem samochodowym intermodalnym w zeszłym roku przewieziono ponad 24 mln ton ładunków skonteneryzowanych. Przewozy krajowe, podobnie jak i w 2018 roku, wyniosły ponad 98%. Najwięcej było ich do i z województwa pomorskiego (21,5%), łódzkiego (19,6%) i mazowieckiego (8,6%).

Największy wzrost przewiezionych ton ładunków skonteneryzowanych w porównaniu z rokiem poprzednim odnotowano w województwie podlaskim i świętokrzyskim. Mniej ładunków niż przed rokiem przewieziono natomiast do województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego” –czytamy w opublikowanym raporcie.

Transport intermodalny, jak tłumaczy GUS, pozwala tworzyć nowoczesne łańcuchy transportowe łączące dwa lub więcej rodzajów transportu w jeden system. Oparty jest on na węzłach stanowiących punkty styku różnych gałęzi transportu uczestniczących w przemieszczaniu towarów bez zmiany jednostki ładunkowej.

O 126% wzrosła liczba niebezpiecznych zdarzeń, do których dochodziło w 2019 r. na kolei podczas prowadzenia prac inwestycyjnych i remontowych. W 2018 roku nastąpiły 23 takie sytuacje. Rok później było ich już 52, a śmierć poniosło trzech pracowników – podaje Urząd Transportu Kolejowego.

W „Sprawozdaniu ze stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego. 2019” UTK ocenił m.in. bezpieczeństwo w trakcie prowadzenia inwestycji na kolei. W tej kategorii dokument wskazuje na ponad trzykrotny wzrost liczby wypadków (23, w tym jeden poważny) i blisko dwukrotny – incydentów (29).

Wśród ich przyczyn Urząd wskazuje przede wszystkim nieprawidłowe zabezpieczanie miejsc robót, które dotyczyło blisko połowy zarejestrowanych sytuacji. Liczba ta zawiera także „przypadki kolizji z pojazdami drogowymi powstałe z uwagi na brak strzeżenia przejazdu kolejowo-drogowego przez uprawnionego pracownika wykonawcy”.

Jako jedną z przyczyn wypadków oraz incydentów związanych z prowadzeniem inwestycji i remontów, UTK wymienia również brak należytej ostrożności wykonawców prac (5 takich zdarzeń w 2019 r.). Tu najczęstsze było potrącenie pracownika przez pociąg na torze czynnym znajdującym się obok terenu budowy. 

„W ocenie Prezesa UTK na placach budów realizowanych przy czynnych torach kolejowych standardem powinno być odgradzanie czynnego toru barierami utrudniającymi przypadkowe wejście pracowników w skrajnię toru, jak również ograniczające możliwość jej naruszenia przez składowane materiały” – czytamy w raporcie.

Urząd wskazał też m.in. na „błędy dyżurnych ruchu podczas prowadzenia ruchu pociągów po torze czynnym” oraz na fakt, że zwiększyła się liczba samych prac inwestycyjnych.

Mimo częstszego występowania zdarzeń dotyczących wspomnianych prac, UTK wskazuje, że ogólna liczba wypadków związanych z koleją w 2019 r. była rekordowo niska i wyniosła 525 przypadki, czyli o 13,5% mniej niż w roku wcześniejszym.

„Na wyjątkowo niskim poziomie był również miernik wypadków, który osiągnął historyczne minimum wynoszące 2,08. Zmniejszyła się również liczba ofiar śmiertelnych w wypadkach ze 195 do 161, przy czym wszystkie ofiary były skutkiem wypadków z udziałem strony trzeciej” – wskazał dr inż. Ignacy Góra, Prezes UTK.

Całość „Sprawozdania ze stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego. 2019” dostępna jest [tutaj].

Na koniec 2019 r. długość eksploatowanych linii kolejowych w Polsce  wzrosła o 155 km. Najwięcej odcinków pozwala jeździć z prędkościami między 80 a 120 km/h. Zwiększył się także odsetek tras w stanie technicznym dobrym. Spadł natomiast udział linii w stanie dostatecznym na rzecz kategorii niezadowalającej - podaje Urząd Transportu Kolejowego. 

Przepustowość, dopuszczalna prędkość i stan linii kolejowych - to podstawowe kryteria oceny efektywności podjętych działań infrastrukturalnych. Na ich podstawie Urząd Transportu Kolejowego opublikował raport „Stan techniczny infrastruktury kolejowej a inwestycje w 2019 roku”. Wynika z niego, że zrealizowane w ostatnich latach inwestycje „zaczynają już wpływać na poprawę jakości i dostępności infrastruktury kolejowej”.

Stan techniczny infrastruktury kolejowej

Dane zawarte w sprawozdaniu PKP PLK pokazują, że w 2019 roku 60,3% infrastruktury znajdowało się w stanie dobrym, 20,2% w stanie dostatecznym, a 19,5% w niezadawalającym.

„W 2019 r., drugi rok z rzędu, odnotowano wzrost udziału infrastruktury kolejowej zakwalifikowanej do grupy o niezadowalającym oraz złym stanie technicznym. Od 2017 r. odnotowano niewielki wzrost (o 1%) udziału infrastruktury w stanie dobrym” podsumował UTK.

Wskazuje to na stopniowe pogarszanie się tej części infrastruktury, która nie była wcześniej modernizowana, a wpisywała się w kategorię dostateczną.

Dopuszczalna prędkość na sieci kolejowej

W przedstawionym raporcie przeanalizowano dane dotyczące zmian maksymalnych dopuszczalnych prędkości na sieci kolejowej.  Na ich podstawie, jak wskazuje urząd, można mówić o poprawie stanu infrastruktury.

„Pozytywnym trendem było zmniejszenie udziału odcinków linii, po których można poruszać się z prędkością nie większą niż 60 km/h. Jednocześnie nastąpił wzrost do 45,7% udziału odcinków, na których dopuszczalna prędkość wynosi od 80 do 120 km/h” – czytamy w raporcie UTK.

W 2019 roku trasy z prędkością maksymalną do 60 km/h i w przedziale od 60 do 80 km/h stanowiły ponad 38% wszystkich torów kolejowych. 

Przepustowość infrastruktury kolejowej

UTK wskazuje, że przepustowość sieci kolejowej to jeden z czynników wpływających na organizację i wolumen przewozów zarówno pasażerskich, jak i towarowych. Opierając się na sprawozdaniach licencjonowanych przewoźników za ubiegły rok, sporządzono i przedstawiono listę 9 punktów,  które obrazują problemy z przepustowością od strony organizacyjnej i technicznej. Wymieniono na niej m.in. ograniczenia w zakresie długości lub liczby krawędzi peronowych oraz stosowanie przestarzałych urządzeń sterowania ruchem kolejowym.

Na swojej stronie internetowej UTK publikuje dokumenty podsumowujące 2019 rok pod względem infrastruktury kolejowej. Udostępnia też całość raportu „Stan techniczny infrastruktury kolejowej a inwestycje w 2019 roku”. [zobacz]

Z podsumowującego 2019 r. sprawozdania opublikowanego z końcem lipca b.r. przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego wynika, że w intermodalu nastąpił 10-proc. wzrost masy przewozowej. Dobrze radziły sobie też m.in. przewozy pasażerskie, w których liczba podróżnych wzrosła o 8%.

W „Sprawozdaniu z funkcjonowania rynku transportu kolejowego” urząd wskazał, że ubiegły rok był najlepszym w XXI wieku, jeśli chodzi o liczbę pasażerów kolei. Z jej usług skorzystano blisko 336 mln razy. Wzrosły również praca przewozowa i praca eksploatacyjna. UTK poinformował ponadto, że znacząco zmniejszyła się sprzedaż w kasach biletowych na rzecz kupowania biletów poprzez aplikacje i internetowe systemy sprzedaży.

Jeśli chodzi o transport towarów, szczególną uwagę Urząd zwrócił na wspomniane już przewozy intermodalne, którym – po raz pierwszy w corocznym raporcie – poświęcono osobny rozdział. W ich ramach przetransportowano 19,5 mln ton – o ponad 10% więcej niż w roku 2018.

„Oznacza to wzrost o 1,8 mln ton (ok. 10,2%). Tym samym udział przewozów intermodalnych w rynku przewozów kolejowych mierzony masą przewiezionych ładunków osiągnął poziom 8,3% i był wyższy o 1,2 p.p. niż w 2018 r.” – czytamy w „Sprawozdaniu z funkcjonowania rynku transportu kolejowego”.

Prezes UTK dr inż. Ignacy Góra ocenił, że „ubiegły rok dla kolei był bardzo udany” i widać jej „stale rosnącą popularność” wśród pasażerów. Obejmujący całość polskiego rynku kolejowego raport za 2019 rok można pobrać [tutaj].

Kontakt

Redaktor naczelny
Mateusz Wójtowicz
naczelny@serwiskolejowy.pl
Ul. Dąbrowskiego 6
87 - 100 Toruń
magnifiercross
Napisz do nas! linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram